Posted in นิทานสร้างแรงบันดาลใจ, นิทานสอนใจ, นิทานเด็ก

จ๊อกแจ๊กกับถั่ววิเศษ : นิทานสอนใจ เปลี่ยนความผิดพลาดเป็นโอกาส

เมื่อพูดถึงนิทานเกี่ยวกับ “ถั่ววิเศษ” ภาพที่หลายคนนึกถึงมักหนีไม่พ้นเรื่องราวในแนว แจ็คผู้ฆ่ายักษ์ ที่เด็กชายนำถั่วไปแลกกับวัว ก่อนจะถูกโยนทิ้งลงดิน และในชั่วข้ามคืน เมล็ดถั่วเหล่านั้นกลับเติบโตเป็นต้นถั่วยักษ์สูงเสียดฟ้า พาเขาไต่ขึ้นไปสู่โลกอีกใบที่เต็มไปด้วยยักษ์ สมบัติ และการผจญภัยเหนือจินตนาการ นิทานลักษณะนี้จึงกลายเป็นภาพจำของ “ถั่ววิเศษ” ที่ทั้งตื่นเต้นและชวนฝันสำหรับเด็ก ๆ ทั่วโลก

ด้วยความโด่งดังของนิทานอมตะเช่นนี้ จึงมีนักเล่านิทานจำนวนไม่น้อยพยายามหยิบแนวคิดมาสร้างสรรค์เรื่องใหม่ บางคนเลือกแต่งเป็น “ภาคต่อ” โดยเชื่อมโยงเหตุการณ์ให้ยังอยู่ในโลกเดียวกับแจ็ค ราวกับเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นหลังจากการผจญภัยครั้งเดิม ขณะที่อีกหลายคนเลือกเพียง “ยืมแรงบันดาลใจ” จากเมล็ดถั่ววิเศษ แล้วนำมาถักทอเป็นนิทานเรื่องใหม่ทั้งหมด โดยไม่จำเป็นต้องยึดติดกับโครงเรื่องเดิม แต่ยังคงเสน่ห์ของความมหัศจรรย์เอาไว้

ส่วนนิทานเรื่อง จ๊อกแจ๊กกับถั่ววิเศษ ได้เลือกเดินในเส้นทางแบบใดกันแน่? จะเป็นภาคต่อที่เชื่อมโยงกับนิทานเรื่องเดิม หรือเป็นเรื่องใหม่ที่ใช้เพียงแนวคิดของถั่ววิเศษนำมาสร้างเป็นนิทานเรื่องใหม่ คำตอบนั้นคงต้องลองอ่านกันดูด้วยตัวเอง แต่ที่น่าคิดยิ่งกว่านั้นก็คือ หากเด็ก ๆ ได้ลองแต่งนิทานเกี่ยวกับ “ถั่ววิเศษ” ขึ้นมาสักเรื่อง เด็ก ๆ จะสร้างเรื่องราวแบบไหนกันนะ เพียงแค่จินตนาการตาม ก็ชวนให้สนุกขึ้นมาแล้วจริง ๆ

กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีเด็กผู้ชายคนหนึ่ง ชื่อว่า “จ๊อกแจ๊ก” จ๊อกแจ๊กเป็นเด็กกำพร้าพ่อ ตั้งแต่คุณพ่อจากจ๊อกแจ๊กไปอย่างไม่มีวันหวนกลับ คุณแม่ก็ต้องทำงานอย่างหนักเพื่อหาเงินมาจุนเจือครอบครัว จ๊อกแจ๊กรักและเป็นห่วงคุณแม่มาก เขาจึงพยายามช่วยทำงานบ้านทุกอย่างเพื่อแบ่งเบาภาระของคุณแม่

ทุกวัน หลังจากจ๊อกแจ๊กทำงานบ้านเสร็จแล้ว จ๊อกแจ๊กมักหยิบหนังสือนิทานเรื่อง “แจ็คผู้ฆ่ายักษ์” ที่คุณพ่อเคยอ่านให้ฟังมานั่งดู จ๊อกแจ๊กชอบนิทานเรื่องนี้มาก เพราะนอกจากมันจะทำให้เขาคิดถึงพ่อแล้ว จ๊อกแจ๊กยังรู้สึกว่าชีวิตของเขาช่างคล้ายกับตัวเอกในนิทานมากเหลือเกิน บางที…สักวันหนึ่ง เขาอาจต้องนำวัวของครอบครัวไปขายเพื่อแลกกับถั่ววิเศษ และในตอนท้าย เขาอาจได้ปีนต้นถั่วไปนำแม่ไก่ที่ออกไข่เป็นทองคำมาให้แม่ และนั่นอาจทำให้ครอบครัวของเขามีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นก็เป็นได้

อยู่มาวันหนึ่ง  คุณแม่บอกจ๊อกแจ๊กว่า “ตอนนี้ ครอบครัวของเรามีเงินเหลืออยู่น้อยมาก  ลูกช่วยเอาวัวไปขายที่ตลาดหน่อยนะจ๊ะ เราจะได้มีเงินมาใช้เป็นทุนตั้งต้นทำกิจการเล็ก ๆ อะไรสักอย่าง”  ทันทีที่จ๊อกแจ๊กได้ฟัง  เขาก็คิดในใจว่า  ชีวิตของเขาช่างเหมือนกับตัวเอกในนิทานจริง ๆ  แล้วอีกไม่นาน ก็คงมีชายชรามาขอแลกวัวกับถั่ววิเศษแน่ ๆ  เมื่อจ๊อกแจ๊กคิดเช่นนั้น เขาจึงรีบจูงวัวไปที่ตลาดทันที

เมื่อจ๊อกแจ๊กไปถึงตลาด  ใจของเขาไม่ได้จดจ่ออยู่กับการขายวัวเลย  เขามัวแต่มองหาชายชราที่มีเมล็ดถั่วหลากสีอยู่ในมือ   จ๊อกแจ๊กเฝ้ารอชายชราเหมือนที่เขาเคยฟังในนิทานอยู่นาน นานจนเขาเกือบจะหมดหวัง แต่ก่อนที่จ๊อกแจ๊กจะถอดใจ  จู่ ๆ ชายชราผู้มีเมล็ดถั่วอยู่ในมือก็เดินตรงมาหาเขาแล้วพูดว่า  “สวัสดีจ้ะหนูน้อย  หนูเคยฟังนิทานเรื่องแจ็คผู้ฆ่ายักษ์ไหม”  จ๊อกแจ๊กอ้าปากค้างเมื่อได้ฟังชื่อของนิทานเรื่องโปรด เขาพยักหน้าตอบชายชรา จากนั้น ชายชราจะพูดต่อไปว่า  “เมล็ดถั่วที่หนูเห็นอยู่นี่ ไม่ใช่เมล็ดถั่วธรรมดา แต่มันเป็นเมล็ดถั่ววิเศษที่อาจทำให้ครอบครัวของหนูมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นก็เป็นได้   ถ้าหนูเชื่อใจคนแก่อย่างฉัน  ฉันยอมขาดทุน  แลกถั่ววิเศษ 1 ถังใหญ่กับวัวของหนู  หนูจะตกลงไหม”

เมื่อจ๊อกแจ๊กได้ยินถ้อยคำของชายชรา เขาก็ตัดสินใจแลกวัวกับถั่ววิเศษ โดยเขาหวังว่า ถั่ววิเศษ จะทำให้ครอบครัวของเขามีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นได้จริง ๆ

แต่อนิจจา เมื่อแจ็คกลับมาถึงบ้านแล้วเล่าเรื่องทั้งหมดให้คุณแม่ฟัง พร้อมกับลุ้นให้คุณแม่ขว้างถั่ววิเศษออกไปที่นอกหน้าต่างแบบในนิทาน คุณแม่กลับหยิบถั่วออกมาพิจารณา จากนั้น คุณแม่ก็ถอนใจ ก่อนที่จะบอกจ๊อกแจ๊กว่า “ถั่วทั้งหมดนี้คือถั่วเขียวธรรมดา ๆ  ลูกถูกพ่อค้าขายถั่วหลอกเอาเสียแล้ว”  คุณแม่พยายามกลั้นน้ำตาในขณะที่พูดเพราะคุณแม่รู้ว่าในบ้านไม่มีสมบัติอื่นใดที่จะขายได้อีก จากนั้น คุณแม่ก็พูดต่อไปว่า “แม่ผิดเองที่ไม่ได้ไปช่วยลูกขายวัว ลูกขึ้นนอนเถอะ แล้วค่อยคิดว่าเราจะทำยังไงกันต่อไป”

คืนนั้น จ๊อกแจ๊กนอนไม่หลับเลย เขารู้ดีว่าความผิดพลาดครั้งนี้มีผลต่อครอบครัวที่กำลังลำบากของเขามากแค่ไหน เขาเสียใจมาก เขาอยากย้อนเวลากลับไปแก้ไขสิ่งที่เกิดขึ้น แต่เขาก็รู้ดีว่า ไม่มีใครสามารถย้อนเวลากลับไปในอดีตได้

วันต่อมา จ๊อกแจ๊กรีบตื่นแต่เช้า โดยเขาตั้งใจที่จะทำงานบ้านต่าง ๆ เพื่อลบล้างความผิด แต่ทันทีที่จ๊อกแจ๊กเดินลงมายังห้องครัว สิ่งที่เขาพบก็ทำให้เขาต้องประหลาดใจ

แน่นอนว่า เมล็ดถั่วเขียวธรรมดา ๆ ไม่ได้งอกเป็นต้นถั่ววิเศษแบบในนิทาน  แต่จ๊อกแจ๊กเห็นคุณแม่กำลังง่วนอยู่กับการปูกระดาษบาง ๆ ในถาดหลายสิบใบ แล้วพรมน้ำจนชุ่ม ครั้นเมื่อคุณแม่เห็นจ๊อกแจ๊กเดินลงมา  คุณแม่ก็ส่งยิ้มให้ลูกชาย พร้อมกับบอกลูกว่า “ไหน ๆ เราก็ไม่มีทุนทำกิจการอื่น แม่เลยคิดว่า เราน่าจะเอาสิ่งที่เรามี นั่นก็คือถั่วเขียว มาเพาะให้เป็นถั่วงอกสำหรับนำไปขาย บางทีถั่วธรรมดา ๆ เหล่านี้ อาจกลายเป็นถั่ววิเศษที่เปลี่ยนแปลงชีวิตของเราให้ดีขึ้นก็ได้นะลูก มามะ มาช่วยแม่เพาะถั่วเขียวกันนะ”

รอยยิ้มของแม่ที่สู้เสมอทำให้จ๊อกแจ๊กคิดถึงรอยยิ้มของพ่อที่ไม่เคยย่อท้อ จ๊อกแจ๊กรู้ดีว่าเขาไม่สามารถกลับไปแก้ไขเรื่องที่เขาโดนหลอกได้ แต่เขาช่วยแม่ทำวันนี้ให้ดีที่สุดได้ เขาจึงลงมือช่วยคุณแม่ดูแลถั่วเขียวอย่างเต็มที่

ไม่กี่วันหลังจากนั้น ความร่วมมือร่วมใจของแม่กับจ๊อกแจ๊กก็ทำให้พวกเขามีถั่วงอกสวย ๆ ไปขายเป็นครั้งแรก ซึ่งทันทีที่ชาวบ้านเห็นถั่วงอกของสองแม่ลูก ชาวบ้านก็แย่งกันซื้อถั่วงอกจนหมดไม่มีเหลือ

ความพยายามของจ๊อกแจ๊กกับแม่ทำให้ถั่วธรรมดา ๆ กลายเป็นถั่ววิเศษที่ช่วยสร้างรายได้ให้แก่พวกเขาอย่างคาดไม่ถึง เหตุการณ์ทั้งหมดทำให้จ๊อกแจ๊กได้เรียนรู้ว่า การเสียใจกับเรื่องที่ผ่านไปแล้วไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ใด ๆ เลย แต่การยิ้มสู้กับปัญหาและพยายามแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นด้วยสติปัญญา เป็นหนทางที่จะก่อให้เกิดประโยชน์ได้มากกว่า

ในที่สุด ชีวิตของจ๊อกแจ๊กกับคุณแม่ก็ค่อย ๆ ดีขึ้นตามลำดับ

เด็กชายตัวเล็กนั่งข้างถุงถั่วเขียว กำลังมองเมล็ดถั่วอย่างสนใจ ภาพประกอบนิทานจ๊อกแจ๊กกับถั่ววิเศษ โทนอุ่นน่ารัก มีกรอบดอกไม้
Posted in นิทานวิทยาศาสตร์, นิทานสอนใจ, นิทานเด็ก

นักวิทยาศาสตร์ซู่ซ่า : นิทานวิทยาศาสตร์สอนใจสำหรับเด็ก

คุณผู้อ่านอาจยังไม่ทราบว่า “พี่นำบุญ” ผู้แต่งนิทานเรื่องนี้ เคยเรียนสายวิทยาศาสตร์ในระดับมัธยมปลายที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา และในสมัยมัธยมต้น พี่นำบุญยังเคยสอบชิงทุนโครงการ พสวท. (โครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี) ได้เป็นลำดับที่ 3 ของศูนย์สอบโรงเรียนบดินทรเดชา อีกทั้งในช่วงการทำงาน พี่นำบุญยังเคยเป็นผู้สอนวิทยาศาสตร์ในหลักสูตรจากประเทศแคนาดาอย่าง “Mad Science” ต่อเนื่องยาวนานถึง 7 ปี

เมื่อก้าวเข้าสู่เส้นทางนักเขียนนิทาน พี่นำบุญจึงนำประสบการณ์ด้านการเรียนและการสอนวิทยาศาสตร์มาผสมผสานกัน เพื่อสร้างสรรค์นิทานที่ไม่เพียงแต่อ่านสนุก แต่ยังสะท้อนความรู้และแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ในแบบที่เข้าใจง่าย สมจริง และใกล้ตัวเด็ก ๆ มากยิ่งขึ้น

แม้นิทานเรื่องนี้จะไม่ได้เต็มไปด้วยหุ่นยนต์ จรวด หรืออุปกรณ์วิทยาศาสตร์สุดล้ำ แต่เรื่องราวในนิทานก็น่าจะช่วยจุดประกายความคิดและจินตนาการทางวิทยาศาสตร์ให้กับผู้อ่านได้ไม่น้อย หวังว่าทุกคนจะเพลิดเพลินและมีความสุขไปกับนิทานเรื่องนี้นะครับ

หอมฟุ้งเป็นเด็กผู้หญิงตัวเล็ก ๆ ที่ช่างสังเกตและชอบทดลอง นับตั้งแต่จำความได้…หอมฟุ้งก็เที่ยวบอกใครต่อใครว่า เธออยากเป็นนักวิทยาศาสตร์หญิงคนเก่งของโลก เมื่อเด็กผู้ชายได้ฟังความใฝ่ฝันของหอมฟุ้ง พวกเด็กผู้ชายก็พากันล้อว่าหอมฟุ้งฝันเฟื่อง เพราะเด็กผู้หญิงไม่มีทางเป็นนักวิทยาศาสตร์ได้เหมือนกับเด็กผู้ชาย โชคดีที่หอมฟุ้งไม่ใส่ใจฟัง เธอคิดเพียงว่าหากเธอตั้งใจจริง สักวัน…เธอก็ย่อมทำตามความฝันได้สำเร็จ

วันหนึ่ง ในขณะที่หอมฟุ้งกำลังจะกลับบ้าน เด็กหญิงตัวน้อยสังเกตเห็นคุณป้าที่ขายน้ำผลไม้หน้าโรงเรียนมีท่าทางไม่แจ่มใสเหมือนทุกวัน หลังจากสืบสาวราวเรื่องหอมฟุ้งจึงได้รู้ว่า ที่คุณป้าดูเหมือนไม่สบายใจ เป็นเพราะคุณป้าห่วงเด็ก ๆ ที่เอาแต่ดื่มน้ำอัดลมไร้ประโยชน์ คุณป้าอยากให้เด็ก ๆ หันมาดื่มน้ำผลไม้ที่อุดมด้วยวิตามิน แต่คุณป้าคิดไม่ออกว่าจะทำให้เด็ก ๆ สนใจดื่มน้ำผลไม้ได้อย่างไร

เมื่อหอมฟุ้งได้ฟัง หอมฟุ้งจึงอยากช่วยคุณป้าเปลี่ยนน้ำผลไม้ธรรมดา ๆ ให้กลายเป็นเครื่องดื่มรูปแบบใหม่ที่สามารถต่อสู้กับน้ำอัดลมทั้งหลายได้ ซึ่งแผนที่หอมฟุ้งคิดก็คือการใช้ความรู้วิทยาศาสตร์เพิ่มความซู่ซ่าให้แก่น้ำผลไม้นั่นเอง

หอมฟุ้งเริ่มงานของเธอด้วยการไปค้นหาวิธีทำเครื่องดื่มซู่ซ่าในห้องสมุด หลังจากการอ่านหนังสือหลายเล่ม หอมฟุ้งก็พบว่าความซู่ซ่าของน้ำอัดลมเกิดจากการเติมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ลงไปในน้ำหวาน ด้วยเหตุนี้ ถ้าหอมฟุ้งอยากทำน้ำผลไม้ให้ซู่ซ่า เธอจึงต้องหาวิธีเติมก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ลงไปในน้ำผลไม้ให้จงได้

วิธีแรกที่หอมฟุ้งคิดคือการสูดหายใจเข้าแล้วเป่าอากาศผ่านหลอดลงไปในน้ำผลไม้ แม้ลมหายใจออกจะมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์อยู่จริง แต่การเป่าลมผ่านหลอดทำให้น้ำลายปะปนลงไปในน้ำผลไม้ด้วย ดังนั้น เมื่อหอมฟุ้งเอาน้ำผลไม้ไปให้เพื่อน ๆ ชิม เพื่อน ๆ จึงทำหน้าเบ้แล้ววิ่งหนีหายไปจนหมด

เมื่อการทดลองแรกไม่ได้ผล หอมฟุ้งจึงคิดการทดลองใหม่ โดยคราวนี้เธอวางแผนจะนำน้ำแข็งแห้งมาใส่ลงไปในน้ำผลไม้ แม้น้ำแข็งแห้งจะเป็นก้อนก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ทั้งก้อน แต่มันเย็นจัดถึงขนาดที่ทำให้มือเลือดออกได้ เมื่อเพื่อน ๆ รู้ว่าหอมฟุ้งคิดจะเอาน้ำแข็งแห้งมาใช้ เพื่อน ๆ จึงพากันหวาดกลัวจนหอมฟุ้งต้องล้มเลิกความคิดไปโดยปริยาย

หลังจากความคิดของหอมฟุ้งล้มเหลวติดต่อกันถึงสองครั้ง พวกเด็กผู้ชายจึงมาล้อเลียนหอมฟุ้งอีก หอมฟุ้งปล่อยให้คำพูดเหล่านั้นผ่านหูซ้ายทะลุหูขวาไปโดยไม่สนใจเลยสักนิด เธอรีบกลับไปที่ห้องสมุด แล้วลงมืออ่านตำราวิทยาศาสตร์เพิ่มเติมอย่างมีสมาธิ

หอมฟุ้งอ่านตำราวิทยาศาสตร์อยู่เป็นเวลานาน  ในที่สุด หอมฟุ้งก็พบบทความเกี่ยวกับสารเคมีที่เรียกว่า “ผงฟู” ซึ่งในหนังสือเขียนว่า “เมื่อนำผงฟูไปผสมกับของเหลวรสเปรี้ยว ผงฟูจะทำปฏิกิริยาเกิดเป็นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ขึ้น”  หอมฟุ้งไม่แน่ใจว่าผงฟูจะมีอันตรายหรือไม่  เธอจึงลองนำข้อสงสัยไปปรึกษาคุณครูวิทยาศาสตร์

เมื่อคุณครูได้ฟังเรื่องราวทั้งหมด คุณครูจึงแนะนำว่า ผงฟูเป็นสารเคมีที่กินได้ เพราะในขนมปังและขนมเค้กต่าง ๆ ก็มีผงฟูเป็นส่วนผสม สำหรับการนำผงฟูไปเติมในน้ำผลไม้สดเพื่อให้มีความซ่านั้น โดยหลักการควรทดลองเติมผงฟูในน้ำผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวทีละน้อย และควรจดปริมาณของผงฟูที่ใส่ในน้ำผลไม้เอาไว้ด้วย

หลังจากได้รับคำแนะนำจากคุณครู หอมฟุ้งจึงทำการทดลองและจดบันทึกอัตราส่วนของผงฟูกับน้ำผลไม้ชนิดต่าง ๆ โดยละเอียด หอมฟุ้งทดลองผสมผงฟูกับน้ำมะนาว, น้ำส้มเขียวหวาน, น้ำส้มเช้ง, น้ำองุ่น, น้ำสับปะรด, น้ำผลไม้รวม ฯลฯ ในที่สุด หอมฟุ้งก็คิดสูตรน้ำผลไม้ซู่ซ่าแสนอร่อยได้สารพัดชนิด

เมื่อหอมฟุ้งคิดสูตรได้สำเร็จ เธอจึงนำเอาสูตรทั้งหมดไปให้คุณป้าลองทำขาย ไม่นานนัก เด็ก ๆ ก็เริ่มสนใจน้ำผลไม้ซู่ซ่าของคุณป้าที่ทั้งอร่อยและมีประโยชน์

สามเดือนต่อมา น้ำผลไม้ซู่ซ่ากลายเป็นเครื่องดื่มที่ใคร ๆ ต่างก็อยากลองลิ้มชิมรส บริษัทที่ทำเครื่องดื่มขายจึงส่งตัวแทนมาขอซื้อสูตรไปจัดจำหน่ายบ้าง ซึ่งผลจากการเจรจาทำให้หอมฟุ้งได้เงินค่าคิดสูตรมากถึงหนึ่งล้านบาทเลยทีเดียว

เมื่อเด็กผู้ชายที่เคยสบประมาทหอมฟุ้งได้ทราบข่าว พวกเขาก็ตกใจจนอ้าปากค้าง และนับจากวันนั้น เด็กผู้ชายทั้งหลายก็ไม่เคยดูถูกฝีมือของเด็กผู้หญิงอีกเลย

หอมฟุ้งดีใจมากที่เธอสามารถใช้ความรู้วิทยาศาสตร์ทำให้ใครต่อใครหันมาดื่มน้ำผลไม้ที่มีประโยชน์แทนการดื่มแต่น้ำหวานอัดลมอย่างที่เคยเป็นอยู่ นอกจากนี้ ความสำเร็จที่เกิดขึ้นยังทำให้หอมฟุ้งมีกำลังใจในการศึกษาหาความรู้ต่อไปอย่างไม่ลดละ และด้วยความมุ่งมั่นตั้งใจจริงนี้เอง หลายปีต่อมา….หอมฟุ้งจึงได้เป็นนักวิทยาศาสตร์หญิงคนเก่งของโลกสมดังที่เธอได้ใฝ่ฝันเอาไว้

เด็กผู้หญิงนักวิทยาศาสตร์กำลังทดลองทำน้ำผลไม้ซู่ซ่าในห้องทดลอง พร้อมอุปกรณ์วิทยาศาสตร์และขวดเครื่องดื่มหลากสี